close

  • Być wiernym Ojczyźnie mej, Rzeczypospolitej Polskiej

     

  • SPRAWY PASZPORTOWE

  • Podstawowe informacje dotyczące paszportów i paszportów tymczasowych

    Konsul jest organem paszportowym dla obywateli polskich za granicą. Konsul wydaje  dwa rodzaje dokumentów paszportowych: paszporty biometryczne i paszporty tymczasowe.

     

    Dokument paszportowy uprawnia do przekraczania granicy i pobytu za granicą oraz poświadcza obywatelstwo polskie, a także tożsamość osoby w nim wskazanej w zakresie danych, jakie ten dokument zawiera.

     

    Zasady wydawania dokumentów paszportowych zostały określone w ustawie z dnia 13 lipca 2006 r. o dokumentach paszportowych (tekst jednolity, Dz. U. z 2013 r., poz. 268). Zgodnie z art. 43 ust. 1 wymienionej ustawy, paszporty i paszporty tymczasowe w RP wydaje i odmawia ich wydania wojewoda, do którego wpłynął wniosek o wydanie dokumentu paszportowego, a za granicą - konsul.

     

    Konsul honorowy nie jest organem paszportowym i nie realizuje spraw paszportowych.

     

    • Paszport wydany osobie, która nie ukończyła 13-go roku życia - jest ważny 5 lat od daty jego wydania, a osobie powyżej 13-go roku życia - 10 lat od daty jego wydania.
    • Paszport zawiera mikroprocesor, w którym zamieszczone są dane biometryczne jego posiadacza      ( dane biometryczne: wizerunek twarzy i odciski palców umieszczone w dokumentach paszportowych w formie elektronicznej).

    • Paszport tymczasowy wydaje się:

     

    1. osobom przebywającym za granicą, na czas oczekiwania na doręczenie paszportu sporządzonego w RP (jeśli interesant wyraża takie życzenie i składa wniosek o wydanie tego dokumentu),
    2. osobom przebywającym czasowo w RP i za granicą, na powrót do miejsca stałego pobytu,
    3. osobom przebywającym w RP i za granicą, w udokumentowanych nagłych przypadkach związanych z chorobą lub pogrzebem członka rodziny,
    4. osobom przebywającym w RP i za granicą, w udokumentowanych nagłych przypadkach związanych z prowadzoną działalnością zawodową.
    5. osobom, od których pobranie odcisków palców jest fizycznie niemożliwe, a przeszkoda ta ma charakter czasowy

    Paszport tymczasowy jest ważny przez okres w nim wskazany, nie dłużej jednak niż 12 miesięcy od daty jego wydania. W paszportach tymczasowych nie zamieszcza się danych biometrycznych.

     

    Paszport  tymczasowy na powrót do miejsca stałego pobytu osobom przebywającym w RP wydaje wojewoda, a za granicą - konsul.

     

     Akty prawne regulujące problematykę paszportową

     

     

     

     

     

     

     

    Złożenie wniosku o wydanie paszportu (z danymi biometrycznymi) osobie pełnoletniej

     

    Zaleca się składanie wniosku o nowy paszport (zawierający dane biometryczne) z odpowiednim wyprzedzeniem w stosunku do upływu terminu ważności posiadanego dokumentu paszportowego. Wcześniejsze złożenie wniosku może mieć pozytywny wpływ na planowane działania, przedsięwzięcia, podróże itp.

    Osoba mająca zamiar odbyć podróż do innego kraju powinna mieć na uwadze nie tylko datę wyjazdu, ale również przepisy określające wymagany okres ważności dokumentu paszportowego przy przekraczaniu granicy tego kraju (lub odpowiednio – przy ubieganiu się o wizę, jeśli taki obowiązek istnieje). Kwestia ta dotyczy również możliwości wjazdu na terytorium danego państwa na podstawie paszportu tymczasowego.

     Osoba posiadająca paszport, w którym brakuje miejsca na umieszczenie w nim wiz lub stempli poświadczających przekroczenie granicy oraz osoba, w przypadku której nastąpiła zmiana wyglądu, mogąca utrudnić ustalenie jej tożsamości – powinna rozważyć kwestię złożenia wniosku o wydanie nowego paszportu.

    Wniosek o wydanie dokumentu paszportowego składa się osobiście.

     

     

    Obowiązek wymiany dokumentu paszportowego

     

    W przypadku zmiany lub konieczności sprostowania danych zamieszczonych w dokumencie paszportowym (nazwiska, imienia/imion, daty i miejsca urodzenia, płci, numeru PESEL), osoba posiadająca ważny dokument paszportowy jest obowiązana wystąpić o jego wymianę niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 30 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji administracyjnej lub prawomocnego orzeczenia sądu stwierdzającego zmianę albo sporządzenia aktu małżeństwa stwierdzającego zmianę nazwiska, a w przypadku małżeństwa zawartego przed konsulem lub organem zagranicznym - od dnia doręczenia odpisu aktu małżeństwa. W przypadku obywateli polskich przebywających za granicą termin ten wynosi 90 dni.

     

    Osoba ubiegająca się o wydanie paszportu składa:

     

    • Wypełniony wniosek o wydanie paszportu albo paszportu tymczasowego  (wnioski pobiera się w urzędzie konsularnym)

       

    • Kolorową fotografię o wymiarach 35x45mm, wykonaną w ciągu ostatnich 6 miesięcy na jednolitym jasnym tle, odwzorowującą naturalny kolor skóry, mającą dobrą ostrość oraz pokazującą wyraźnie oczy, zwłaszcza źrenice, a także   twarz od wierzchołka głowy do górnej części barków,  tak  aby twarz zajmowała 70-80% fotografii; fotografia ma przedstawiać osobę w pozycji frontalnej bez nakrycia głowy i okularów z ciemnymi szkłami, patrzącą na wprost z otwartymi oczami, nieprzesłoniętymi włosami, z naturalnym wyrazem twarzy i zamkniętymi ustami:

      1. Osoba posiadająca orzeczenie o niepełnosprawności lub orzeczenie o stopniu niepełnosprawności (wydane zgodnie z przepisami o orzekaniu o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności) a także osoba, której stan zdrowia nie pozwala na wykonanie wskazanej wyżej fotografii, w zakresie wizerunku – może złożyć fotografię o wymiarach 35x45mm, wykonaną w ciągu ostatnich 6 miesięcy na jednolitym jasnym tle, odwzorowującą naturalny kolor skóry, mającą dobrą ostrość oraz pokazującą  twarz od wierzchołka głowy do górnej części barków,  tak  aby twarz zajmowała 70-80% fotografii; fotografia ma przedstawiać osobę w pozycji frontalnej.

      2. Osoba z wrodzonymi lub nabytymi wadami wzroku może złożyć fotografię przedstawiającą ją w okularach z ciemnymi szkłami. W takim przypadku należy przedłożyć orzeczenie   o stopniu niepełnosprawności z powodu wrodzonej lub nabytej wady wzroku, wydane zgodnie z przepisami o orzekaniu o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności.

       3. Osoba nosząca nakrycie głowy zgodnie z zasadami swojego wyznania może złożyć fotografię przedstawiającą ją w nakryciu głowy, które nie może zakrywać ani zniekształcać owalu twarzy. W takim przypadku należy przedłożyć zaświadczenie o przynależności  do wspólnoty wyznaniowej zarejestrowanej w Rzeczypospolitej Polskiej.

       

    • Odpis skrócony lub zupełny polskiego aktu urodzenia - w przypadku ubiegania się o dokument paszportowy za granicą przez osobę nieposiadającą numeru PESEL.
    • Odpis skrócony lub zupełny polskiego aktu małżeństwa - w przypadku ubiegania się o dokument paszportowy każdorazowo po zmianie nazwiska w wyniku zawarcia małżeństwa za granicą

      UWAGA: osoba nieposiadająca numeru PESEL, która zawarła związek małżeński ( bez względu na to, czy nastąpiła zmiana nazwiska w związku z zawarciem małżeństwa, czy też nie), składa odpis skrócony lub zupełny polskiego aktu małżeństwa ( dotyczy w jednakowym zakresie kobiet i mężczyzn).

    • Dokument potwierdzający uprawnienie do skorzystania z ulgi lub dokument uprawniający do zwolnienia z opłaty.
    • Ewentualnie inne dokumenty: np. dokument zawierający fotografię, potwierdzający tożsamość osoby.

    Przy składaniu wniosku należy okazać aktualnie posiadany dokument paszportowy, a w przypadku utraty lub zniszczenia dokumentu paszportowego -  złożyć zawiadomienie o utracie/zniszczeniu dokumentu paszportowego (formularz dostępny w urzędzie konsularnym).

    Od osoby ubiegającej się o paszport pobiera się odciski palców wskazujących obu dłoni za pomocą elektronicznego urządzenia do pobierania odcisków.

     

    W przypadku gdy linie papilarne na palcach wskazujących są nieczytelne lub brak jednego z tych palców, odciski pobiera się kolejno z pary palców środkowych, serdecznych albo pary kciuków).

    Dane biometryczne w postaci odcisków palców, po wprowadzeniu do ewidencji paszportowej, podlegają zaszyfrowaniu.

    Uwaga: W razie potrzeby (czyli np. w sytuacji, kiedy posiadany dokument paszportowy jest już nieważny lub wkrótce upływa jego termin ważności, a zachodzi pilna konieczność wyjazdu) - można  równocześnie złożyć wniosek o wydanie paszportu tymczasowego na czas oczekiwania na doręczenie paszportu (z elementami biometrii).

     

     

    Złożenie wniosku o wydanie paszportu (z danymi biometrycznymi) osobie małoletniej

     

    Na wydanie dokumentu paszportowego osobie małoletniej jest wymagana pisemna zgoda obojga rodziców.

    Wniosek o wydanie paszportu osobie małoletniej składają rodzice albo jeden z rodziców wraz z pisemną zgodą drugiego z rodziców, zawierającą  potwierdzenie własnoręczności jego podpisu przez organ paszportowy (konsula, wojewodę) lub notariusza. W przypadku braku zgodności stanowisk rodziców lub niemożności uzyskania zgody jednego z nich, zgodę na wydanie dokumentu paszportowego zastępuje orzeczenie sądu rodzinnego.

     

     

    Numer PESEL

     

    O nadanie numeru PESEL dla obywateli polskich zamieszkałych za granicą, ubiegających się wydanie dokumentu paszportowego  - występuje konsul, nie pobiera się opłaty za tę czynność.

    Osoba zainteresowana składa w tym celu: odpis skrócony lub zupełny polskiego aktu urodzenia i odpowiednio - odpis skrócony lub zupełny polskiego aktu małżeństwa.

    Nie ma możliwości nadania numeru PESEL na podstawie zagranicznego aktu urodzenia.

    W szczególnie uzasadnionych przypadkach dopuszcza się:

    - wydanie przez konsula paszportu tymczasowego bez zamieszczenia w tym dokumencie numeru PESEL,

    - przyjęcie przez konsula odpisów zagranicznych aktów stanu cywilnego do sprawy wydania  paszportu  tymczasowego.

    Możliwość wydania przez konsula paszportu tymczasowego bez numeru PESEL w przypadku dzieci nowonarodzonych za granicą – stanowi dla ich rodziców udogodnienie w sytuacjach, kiedy posiadanie dokumentu tożsamości dziecka jest pilnie wymagane lub wskazane.

    Jednakże zaleca się, aby rodzice bez zwłoki podjęli działania mające na celu wpisanie do polskich ksiąg stanu cywilnego zagranicznego aktu urodzenia dziecka, co umożliwi uzyskanie odpisu polskiego aktu urodzenia dziecka, niezbędnego w sprawie o  wystąpienie przez konsula o nadanie  numeru PESEL (do sprawy wydania paszportu).

    Uwaga: Nie ma możliwości wydania paszportu (biometrycznego) bez numeru PESEL.

     

    Wydanie drugiego paszportu osobie posiadającej paszport

     

    W wyjątkowych sytuacjach dotyczących osoby występującej o paszport, w szczególności uzasadnionych: względami ochrony życia i zdrowia tej osoby, poważnymi trudnościami w prowadzeniu przez nią działalności humanitarnej, posiadaniem w paszporcie wiz lub pieczęci potwierdzających przekraczanie granicy państw lub pobyt na ich terytorium, co uniemożliwia lub znacznie utrudnia wjazd na terytorium innego państwa, względami bezpieczeństwa państwa - po uprawdopodobnieniu tych okoliczności, tej samej osobie można wydać drugi paszport - ważny przez 2 lata od daty wydania (art. 22 ustawy z dnia 13 lipca 2006 r. o  dokumentach paszportowych).

    Osoba zainteresowana uzyskaniem drugiego paszportu – w przypadku której występują powyższe okoliczności – kieruje w tej sprawie podanie do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji  (przesyła je do Departamentu Spraw Obywatelskich MSWiA) wraz z uzasadnieniem i udokumentowaniem swoich argumentów wskazanych w podaniu - w celu uzyskania decyzji ministra spraw wewnętrznych i administracji w sprawie wydania jej drugiego paszportu. Minister, w drodze decyzji administracyjnej, wyraża zgodę lub odmawia wyrażenia zgody na wydanie obywatelowi drugiego paszportu. Osoba, która otrzymała decyzję ministra spraw wewnętrznych i administracji wyrażającą zgodę na wydanie drugiego paszportu, składa wniosek o jego wydanie do ministra albo wybranego przez siebie wojewody, a za granicą - do konsula. Decyzja, o której mowa, wygasa, jeżeli złożenie wniosku o wydanie paszportu nie nastąpi przed upływem 3 miesięcy od dnia jej wydania (art. 44 ust. 2-4 wymienionej stawy).

     

     

    Odbiór dokumentu paszportowego

     

    Dokument paszportowy odbiera się w organie paszportowym, w którym został złożony wniosek o jego wydanie.

    Odbiór dokumentu paszportowego następuje osobiście, z wyjątkiem osób małoletnich i ubezwłasnowolnionych całkowicie, dla których odbioru dokumentu paszportowego może dokonać jeden z rodziców lub ustanowionych przez sąd opiekunów.

    Przy odbiorze paszportu/paszportu tymczasowego  przedkłada się dotychczas posiadany dokument paszportowy, który organ paszportowy anuluje.

    Osoba odbierająca dokument paszportowy sprawdza za pomocą czytnika elektronicznego, czy dane osobowe i biometryczne zawarte w paszporcie są zgodne ze stanem faktycznym, potwierdza odbiór dokumentu na wniosku paszportowym (podpis i data).

    W uzasadnionych przypadkach, zwłaszcza w warunkach szczególnie utrudnionego dojazdu do urzędu konsularnego, na pisemny uzasadniony wniosek o odstąpienie od wymogu osobistego odbioru dokumentu paszportowego (formularz udostępnia urząd konsularny) osoby ubiegającej się o wydanie dokumentu paszportowego, konsul może odstąpić od wymogu osobistego odbioru dokumentu paszportowego.

    Konsul przesyła dokument paszportowy pod wskazany adres za pośrednictwem operatora wykonującego usługi pocztowe lub przewozowe - z uwzględnieniem bezpieczeństwa przekazywanego dokumentu lub pisemnie informuje osobę o braku przesłanek uzasadniających odstąpienie od osobistego odbioru dokumentu paszportowego.

     

    Dodatkowe informacje dotyczące składania wniosku o wydanie paszportu

     

    W razie konieczności uzupełnienia przez interesanta wniosku o brakujące dokumenty, np. o tłumaczenia załączanych do sprawy paszportowej dokumentów (sądowych, notarialnych, itp.), sporządzonych w języku niebędącym językiem urzędowym kraju (krajów) stanowiącego okręg konsularny, w którym wykonuje funkcje konsul przyjmujący wniosek o wydanie paszportu - okres oczekiwania na paszport może być dłuższy niż w konsulacie „macierzystym”.  (Na osobie składającej wniosek spoczywa obowiązek uzupełnienia wniosku o brakujące dokumenty w razie zaistnienia takiej potrzeby, a także - uzyskania właściwych tłumaczeń dokumentów). 

     Jeżeli dane zawarte w dokumentach składanych przez osobę  lub dane zawarte w dostępnych ewidencjach  budzą wątpliwości co do tożsamości lub obywatelstwa osoby albo w dostępnych dokumentach i ewidencjach występują rozbieżności w danych osoby – organ paszportowy może żądać przedłożenia w szczególności odpisów skróconych polskich aktów stanu cywilnego, odpisów zupełnych polskich aktów stanu cywilnego lub dokumentu   potwierdzającego posiadanie obywatelstwa polskiego, wydanego na podstawie przepisów ustawy z dnia 2 kwietnia 2009 r. o obywatelstwie (Dz. U. z 2012 r., poz. 161).

    - W przypadku złożonych i skomplikowanych spraw paszportowych konsul wykonujący funkcje w innym okręgu konsularnym niż miejsce zamieszkania osoby - po przyjęciu wniosku o wydanie paszportu - może być zobligowany do uzyskania  informacji o warunkach prawnych występujących w kraju zamieszkania osoby (co jest możliwe do zrealizowania jedynie za pośrednictwem konsula wykonującego funkcje w danym okręgu konsularnym - zgodnie z obowiązującymi w praktyce międzynarodowej zasadami i zwyczajami), w sytuacji takiej może nastąpić wydłużenie okresu oczekiwania na paszport.

     

    Opłaty konsularne

     

    Opłaty konsularne za wydanie paszportu i paszportu tymczasowego pobiera się w wysokości określonej w  Rozporządzeniu Ministra Spraw Zagranicznych z dnia 18 grudnia 2015 r. w sprawie opłat konsularnych (Dz. U. poz. 2237).

     

     

    Nie pobiera się opłaty za wydanie paszportu (§ 14.1 rozporządzenia) od:

    - osób, które w dniu złożenia wniosku o wydanie paszportu miały ukończone 70 lat;

    - osób przebywających w domach pomocy społecznej lub w zakładach opiekuńczych albo korzystających z pomocy społecznej w formie zasiłków stałych, jeżeli ich pobyt za granicą związany jest z długotrwałym leczeniem lub koniecznością poddania się operacji;

    - osób, które złożyły wniosek o wymianę paszportu z powodu jego wady technicznej.

    Osoba korzystająca z prawa do zwolnienia z opłaty konsularnej przedstawia konsulowi do wglądu dokument potwierdzający uprawnienie do tego zwolnienia.

     

    Opłatę konsularną obniża się o 50% w przypadku wydania paszportu (§ 15.1  rozporządzenia):

     

    - emerytom, rencistom, osobom niepełnosprawnym w rozumieniu przepisów ustawy
    z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2011 r. Nr 127, poz. 721, z późn zm.), a także współmałżonkom tych osób pozostającym na ich wyłącznym utrzymaniu;

    - osobom przebywającym w domach pomocy społecznej lub w zakładach opiekuńczych albo korzystającym z pomocy społecznej w formie zasiłków stałych;

    - kombatantom i innym osobom, do których stosuje się przepisy ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2012 r. poz. 400);

    - osobom małoletnim do czasu podjęcia ustawowo określonego obowiązku szkolnego, uczniom i studentom do ukończenia 26. roku życia.

    Osoba korzystająca z ulgi w opłacie konsularnej przedstawia konsulowi do wglądu dokument potwierdzający uprawnienie do skorzystania z ulgi. W razie zbiegu tytułów uprawniających do ulgi w opłacie za wydanie paszportu – przysługuje tylko jedna ulga w opłacie.

     

    Opłata konsularna za poszczególne rodzaje spraw paszportowych pobierane w walucie miejscowej:

     

    Dokument paszportowy traci ważność:

    • z dniem zawiadomienia o jego utracie, zniszczeniu lub znalezieniu;
    • z dniem utraty obywatelstwa polskiego przez posiadacza dokumentu paszportowego
    • z dniem śmierci jego posiadacza,
    • po upływie 60 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji administracyjnej lub prawomocnego orzeczenia sądu stwierdzającego zmianę następujących danych: nazwiska, imienia (imion), daty i miejsca urodzenia, płci, numeru PESEL albo sporządzenia aktu małżeństwa stwierdzającego zmianę nazwiska, a w przypadku małżeństwa zawartego przed konsulem lub organem zagranicznym - od dnia doręczenia odpisu aktu małżeństwa. W przypadku obywateli polskich przebywających za granicą termin ten wynosi 4 miesiące.

       

      Odmowa wydania, unieważnienie dokumentu paszportowego

      Zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 13 lipca 2006 r. o dokumentach paszportowych, każdy obywatel polski ma prawo do otrzymania paszportu. Pozbawienie lub ograniczenie tego prawa może nastąpić wyłącznie w przypadkach przewidzianych w ustawie.

      Wydania dokumentu paszportowego odmawia się na wniosek:

    • sądu prowadzącego przeciwko osobie ubiegającej się o dokument paszportowy postępowanie w sprawie karnej lub postępowanie w sprawie o przestępstwo skarbowe, postępowanie w sprawie nieletniego lub prowadzącego postępowanie cywilne.
    • organu prowadzącego postępowanie przygotowawcze, organu postępowania wykonawczego w sprawie karnej, w tym o przestępstwo skarbowe, przeciwko osobie ubiegającej się o wydanie dokumentu paszportowego.

      Dokument paszportowy podlega unieważnieniu:

    • Na wniosek sądu prowadzącego przeciwko posiadaczowi dokumentu paszportowego postępowanie w sprawie karnej lub postępowanie w sprawie o przestępstwo skarbowe, postępowanie w sprawie nieletniego lub prowadzącego postępowanie cywilne
    • Na wniosek organu prowadzącego postępowanie przygotowawcze, organu postępowania wykonawczego w sprawie karnej, w tym o przestępstwo skarbowe, przeciwko posiadaczowi dokumentu paszportowego
    • jeżeli został wydany z naruszeniem przepisów ustawy

      Unieważnienie i odmowa wydania dokumentu paszportowego następuje w drodze decyzji:

    • Odwołanie od decyzji wydanej przez konsula w sprawie odmowy wydania lub unieważnienia dokumentu paszportowego składa się do ministra właściwego do spraw wewnętrznych  za pośrednictwem konsula.
    • Pomimo istnienia przesłanek uzasadniających odmowę wydania dokumentu paszportowego konsul może wydać paszport tymczasowy w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem osoby ubiegającej się o dokument paszportowy. O wydaniu  paszportu tymczasowego konsul informuje organ, który wystąpił z wnioskiem o niewydawanie dokumentu paszportowego (art. 17. 2 ustawy).

       

       

      Utrata dokumentu paszportowego, zniszczenie

     

     

    Osoba, która utraciła dokument paszportowy lub której dokument paszportowy uległ zniszczeniu, jest obowiązana niezwłocznie zawiadomić o tym organ paszportowy, który dokument wydał lub organ paszportowy właściwy ze względu na miejsce pobytu osoby.

    Organ ten (za granicą - konsul) po przyjęciu zawiadomienia, ustaleniu tożsamości osoby i danych utraconego/zniszczonego dokumentu paszportowego – wprowadza do ewidencji paszportowej, a następnie przekazuje do centralnej ewidencji wydanych i unieważnionych dokumentów paszportowych – informację, że dokument ten utracił ważność.

    Centralną ewidencję wydanych i unieważnionych dokumentów paszportowych prowadzi minister spraw wewnętrznych.

    Odnaleziony dokument paszportowy nie podlega zwrotowi osobie, której został wydany (art. 36. 2 ustawy). Jeżeli osoba odnalazła własny dokument paszportowy wcześniej zgłoszony jako utracony, jest obowiązana do jego zwrotu właściwemu miejscowo organowi paszportowemu. Obowiązek zwrotu dokumentu paszportowego następuje bez względu na to, czy osoba posiada już nowy dokument wydany w miejsce utraconego, czy też o wydanie nowego dokumentu nie występowała.

     

     

    Utrata/zniszczenie dokumentu paszportowego - powrót do miejsca pobytu stałego

     

    Obywatelowi polskiemu, który utracił dokument paszportowy za granicą, konsul po potwierdzeniu jego danych i tożsamości wydaje paszport tymczasowy na powrót do miejsca pobytu stałego (w Polsce lub w innym kraju).

    Drukuj Drukuj Podziel się treścią: