""
close

Stanisław Wiech (UJK Kielce): Udział żołnierzy polskich (poborowych z Królestwa Polskiego) w walkach o wyzwolenie Bułgarii i echa wojny rosyjsko-tureckiej 1877-1878 r. na ziemiach polskich

Wojna rosyjsko-turecka wywołała w społeczeństwie polskim duże zainteresowanie. Rozbudziła nadzieje, wzmogła też oczekiwania na zmianę sytuacji społeczno-politycznej. Spowodowała spore ożywienie w życiu narodowym Polaków. Było to o tyle zrozumiałe, że konflikt rosyjsko-turecki w sposób bezpośredni dotykał zarówno spraw polskich, jak i mieszkańców Królestwa Polskiego. Udział polskich żołnierzy w wojnie bałkańskiej tylko zwiększał zainteresowanie jej przebiegiem i następstwami.

 

W związku z wojną powstawały liczne scenariusze. Najbardziej popularnymi były te, które oddawały oczekiwania przeważającej części aktywnych politycznie Polaków i przewidywały klęskę Rosji. W tym przypadku rodziła się szansa na wyjednanie ustępstw politycznych, umiędzynarodowienie sprawy polskiej i poprawę sytuacji Polaków pod zaborem rosyjskim.

 

Także zwycięstwo Rosji mogło przyczynić się do poprawy sytuacji Polaków. Takie nadzieje wyrażał przede wszystkim obóz ugody z Rosją, reprezentujący interesy bogatego ziemiaństwa, arystokracji, burżuazji i części inteligencji. Zwycięstwo Rosji mogło odciągnąć Polaków od idei walki zbrojnej z zaborcą, a za udział rekrutów z Królestwa Polskiego w wojnie rosyjsko-tureckiej oczekiwano od Rosji większych swobód narodowych. 

 

Wojna rosyjsko-turecka z lat 1877-1878 nie była pierwszym konfliktem zbrojnym, w którym brali udział żołnierze z Królestwa Polskiego. W latach 1831-1856 w szeregi armii rosyjskiej wcielono z Królestwa Polskiego ponad 200 000 rekrutów, którzy walczyli dla chwały rosyjskiego oręża z Kirgizami na Linii Orenburskiej, z góralami na Kaukazie, z Węgrami (jak również i Polakami) na wzgórzach Siedmiogrodu (1848-1849) oraz z Anglikami i Francuzami na polach bitew wojny krymskiej.

 

Problem udziału w żołnierzy-Polaków w wojnie rosyjsko-tureckiej 1877-1878 nie został do tej pory zbadany. Więcej napisano o kilkuset Polakach, głównie emigrantach, walczących po stronie tureckiej, niż o kilkudziesięciu tysiącach walczących w rosyjskich mundurach.

Największe trudności pojawiają się przy określenie dokładnej liczby polskich żołnierzy walczących w szeregach armii rosyjskiej.  Nie dysponujemy źródłami, które ilustrowałyby skład narodowościowy i wyznaniowy armii carskiej walczącej z Turkami. Wojskowa administracja nie prowadziła takich zestawień statystycznych. W tej sytuacji skazani jesteśmy na szacunki, a te są różne.

1 2 3 4 5 6 7 8

© 2012 Ministerstwo Spraw Zagranicznych